Listen to This: thema-avond rond 9/11 met Kronos Quartet en Viral Radio

Het laatste Listen to This-concert dit seizoen bevat een duidelijke rode draad: 9/11. Kronos Quartet speelt de Nederlandse première van het stuk dat Steve Reich voor hen schreef over de aanslagen op het World Trade Center. Hier alvast het eerste deel:

Hier praat Steve Reich over het schrijven van dit ingrijpende stuk:

De Amsterdamse muziekorganisatie Viral Radio verzorgt het voor- en naprogramma van 18:00 tot 0:30, waarin ze het 9/11-thema verder uitwerken. Met o.a. deze film van de Amerikaanse muzikant/kunstenaar William Basinski, die hij opnam tijdens de aanslagen op 9/11 vanaf zijn dak uitkijkend op Ground Zero:

Verder o.m. vrijdag 18 mei een interview met geluidskunstenaar Mark Bain, die een ijzingwekkende soundscape maakte door de trillingen van de grond in New York tijdens de aanslagen op te nemen. Luister en lees hier alvast meer van en over dit fascinerende werk.

Meer info en tickets

Robert Fripps soundscapes: een inleiding door Erik Voermans (3/3)

Het Metropole Orkest speelt soundscapes van de beroemde Engelse gitarist/componist Robert Fripp op 6 mei in Muziekgebouw aan ‘t IJ. Parool-journalist en muzikant Erik Voermans (bekend van zijn column Eerste hulp bij klassieke muziek in de PS van de Week) verzorgt het voorprogramma. Hier geeft hij in 3 blogposts een introductie op het fenomeen soundscapes en op de muzikant Robert Fripp.

Enkele woorden van de man in het voorprogrammma:
3. Wat doet Erik Voermans daar in het voorprogramma?

'God Save the King', Erik Voermans' favoriete Robert Fripp-plaat

Die gaat daar live soundscapes op gitaar ten gehore brengen. Erik Voermans is al bijna net zo lang als hij gitaar speelt (en dat is nu ruim dertig jaar) een fan van Robert Fripp, en in het bijzonder van de platen met pure Frippertronics. God save the King heeft ‘ie als middelbare scholier ontelbare keren gedraaid. Maar laten we Voermans zelf eens aan het woord laten. Misschien heeft ‘ie nog wat interessants te melden.

Robert Fripps soundscapes: een inleiding door Erik Voermans (2/3)

Het Metropole Orkest speelt soundscapes van de beroemde Engelse gitarist/componist Robert Fripp op 6 mei in Muziekgebouw aan ‘t IJ. Parool-journalist en muzikant Erik Voermans (bekend van zijn column Eerste hulp bij klassieke muziek in de PS van de Week) verzorgt het voorprogramma. Hier geeft hij in 3 blogposts een introductie op het fenomeen soundscapes en op de muzikant Robert Fripp.

Enkele woorden van de man in het voorprogrammma:
2. Hoe zit het met die soundscapes van Robert Fripp? Wie is die man eigenlijk?

Robert Fripp is een Engelse gitarist die wereldroem vergaarde als lid van de band King Crimson, van wie gezegd wordt dat ze in 1969 op hun eerste plaat In the Court of the Crimson King de symfonische rock hebben uitgevonden. Maar King Crimson is hier een zijspoor. Waar het om gaat is dat Fripp in een periode waarin alle rockgitaristen ter wereld min of meer dezelfde blueslicks speelden zich verzette tegen de gitaarclichés van zijn tijd.

Robert Fripp

Hij vond dat hij zich in die stijl niet geloofwaardig kon uitdrukken. Zijn hart lag meer bij de hoekige, asymmetrische ritmiek van Bartók en bij de pastorale melodieën van Byrd, Tallis, Elgar en Vaughan Williams. In plaats van te spelen als Eric Clapton stelde hij zich liever intrigerende vragen als: “Hoe zou Jimi Hendrix hebben geklonken als hij Béla Bartók was geweest?”

Robert Fripps soundscapes: een inleiding door Erik Voermans (1/3)

Het Metropole Orkest speelt soundscapes van de beroemde Engelse gitairst/componist Robert Fripp op 6 mei in Muziekgebouw aan ‘t IJ. Parool-journalist en muzikant Erik Voermans (bekend van zijn column Eerste hulp bij klassieke muziek in de PS van de Week) verzorgt het voorprogramma. Hier geeft hij in 3 blog posts een introductie op het fenomeen soundscapes en op de muzikant Robert Fripp.

Enkele woorden van de man in het voorprogrammma:
1. Wat is een soundscape? Waar kun je ze vinden? Komen ze ook in het wild voor?

R. Murray Schafer's World Soundscape Project

Soundscapes zijn wat vroeger in goed Nederlands klankschappen heette. Een speelse variatie op landschap. Een klankomgeving (ambient!) zou je ook kunnen zeggen. Maar het ziet er naar uit dat de Engelse term heeft gewonnen.

Die term zou heel goed bedacht kunnen zijn door de Canadese componist R. Murray Schafer. Hij wordt nog weleens als ‘ecologisch componist’ weggezet, maar daarmee doen we hem tekort. Waar het hier nu even om gaat is dat veel van Schafers composities in natuurlijke omgevingen kunnen/moeten worden uitgevoerd, waardoor ze één worden met die natuur.

Schafers punt is dat we zijn noten eigenlijk helemaal niet nodig hebben om de natuur zelf als een schepper van soundscapes te ervaren. Zo bezien zou een hele lange versie van John Cage’s 4’33’’ ergens in de bossen bij Austerlitz een ultieme soundscape zijn. Of in Lapland, terwijl boven onze hoofden zich het noorderlicht ontvouwt, bij wijze van onovertrefbare lightscape.

Met andere woorden: soundscapes hebben altijd bestaan. Maar we hadden een R. Murray Schafer nodig om het een naam te geven.

“I will not be straitjacketed by anyone”: de outsider-componist Harry Partch

“Harry Partch just turns everything around. He started out from the premise that everything that everything that we’re given about music, everything you learn about music (…) is a mistake.” – Gavin Bryars

Harry Partch is waarschijnlijk één van de grootste outsiders van de 20e-eeuwse muziek. Al op jonge leeftijd besloot hij dat hij volledig vrij wilde zijn in zijn creativiteit. Eén beperking die hij niet accepteerde, was die van de traditionele 12-toons-stemming van de westerse muziek. Hij wilde muziek maken met net zoveel tonen als de menselijke stem kan zingen, en bouwde daarom zelf de instrumenten waarmee dat kon.

Ook op sociaal gebied wilde hij volledig vrij zijn, reden waarom hij 10 jaar lang als zwerver leefde, ten tijde van de Grote Depressie in de Verenigde Staten. Hij schreef over die periode de liederencyclus The Wayward, die Ictus Ensemble op donderdag 9 februari speelt in Muziekgebouw aan ‘t IJ.

De onderstaande BBC-documentaire geeft een mooi beeld van Partch’ leven en werk, toegelicht door diverse componisten als Philip Glass en Bryars:

”Gidon Kremer bevestigt zijn plaats als grootste violist op aarde”

Dit schreef The New Yorker over Gidon Kremer (Riga, 1947) naar aanleiding van zijn concert op het Lincoln Center’s White Light Festival afgelopen november. Het Muziekgebouw aan ’t IJ verwelkomt deze grootheid en zijn kamerorkest, Kremerata Baltica, op zondag 5 februari.

Al op vierjarige leeftijd begon Kremer viool te spelen bij zijn vader en grootvader, die beiden professioneel violist waren. Van jongs af aan won Gidon Kremer vele prijzen, waaronder de eerste plaats bij Internationale Tchaikovsky Competitie in Moskou. In 1997 richtte hij Kremerata Baltica op, een kamerorkest bestaande uit jonge talentvolle musici uit de Baltische staten.

Gidon Kremer’s repertoire kenmerkt zich door veelzijdigheid. Hij speelt werk van klassieke componisten als Antonio Vivaldi, maar schuwt ook moderne componisten niet. Tijdens zijn concert in het Muziekgebouw staan onder andere werken van Bach en Beethoven op het programma, maar ook een Bach-bewerking door Goebaidoelina.

Een fragment van Kremer’s performance op Lincoln Center’s White Light Festival, naar aanleiding waarvan hij benoemd werd tot ‘‘Greatest Violinist Alive’’:

Een jonge Kremer speelt Beethoven’s Sonata no. 9 samen met pianiste Martha Argerich:

Programma zondag 5 februari
Johann Sebastian Bach: selectie uit ‘The Art of Instrumentation‘ (werken van J.S. Bach gearrangeerd door Valentin Silvestrov, Alexander Raskatov, Leonid Desyatnikov, Stevan Kovacs Tickmayer en Victor Kissine; Nederlandse première)
Sofia Goebaidoelina: The Lyre of Orpheus
Ludwig van Beethoven: Strijkkwartet op. 131 (versie voor strijkkwartet en strijkorkest, bewerking Gidon Kremer en Victor Kissine)

Sopraan Charlotte Margiono door de jaren heen

Sopraan Charlotte Margiono geeft op dinsdag 13 december een liedrecital in Muziekgebouw aan ‘t IJ. Margiono maakte faam als operazangeres, maar kan ook verbluffend mooi liederen zingen. In 2010 stopte ze als zangeres bij De Nederlandse Opera om zich volledig op het liedrepertoire te storten. Hier vier filmpjes van verschillende fases uit haar prachtige carrière.